Floris Alkemade

Panorama Platteland Brabant, van problemen naar perspectieven en plannen

Donderdag 2 april 2020

Aanvang 20.00 uur – Aula Rythovius College Eersel

Toegang 9 euro

Rijksbouwmeester Floris Alkemade in KW-Café over Panorama Kempenland

Over Transities, Kansen en Landschapspark De Kempen

Directe aanleiding voor het KW-Cafe om de invloedrijke Rijksbouwmeester Floris Alkemade uit te nodigen was zijn visie op perspectieven voor het platteland. Eersel en de Kempen kunnen zoiets goed gebruiken. Alkemade zal deze KW-avond zijn panorama schetsen en is er ook tijd voor twee Kempenprojekten in de vorm van een PechaKucha (spreek uit Petsja Koetsja). Met 20 dia’s en precies 20 seconden toelichting per dia schetst de spreker het onderwerp. Na precies 400 (20*20) seconden, minder dan 7 minuten, is het afgelopen! Eerst is er een gezamenlijke PechaKucha van dé drie geselecteerde teams van (landschaps)ontwerpers en specialisten. Zij werken op dit moment hard aan hun visie op de toekomst van De Kempen (inclusief natuurgrenspark Groote Heide), als Landschapspark in metropoolregio Brainport Eindhoven. Riky de Veth vertelt over Landcoöperatie Dal van de Kleine Beerze. Landschap is een werkwoord!. Drie prikkelende presentaties, ruim tijd voor vragen, dat wordt een inspirerende afsluiting van het KW-café jubileumseizoen. 

New Deal Boer Samenleving

Alkemade organiseerde in 2017 al een prijsvraag voor een leefbaar platteland. Immers, veel boeren willen stoppen, stallen komen leeg en landbouwgrond zoekt een nieuwe bestemming, ook in Eersel en De Kempen. Hetzelfde platteland is ook een potentieel ‘broeinest van innovatie’, nergens vind je zoveel creativiteit en nergens zoveel startups! Nieuwe inkomsten, van zorgboerderij tot windmolens en zonneweiden. In 2018 presenteerde Alkemade zijn Panorama Nederland waarin de toekomst van de landbouw – naast water, verstedelijking en energie – een van de hoofdthema’s was. Het platteland als een plek waar nog steeds volop boeren actief zijn. Alkemade:We hebben boeren in de toekomst hard nodig. Om voedsel te produceren, maar ook om het nieuwe Nederlandse landschap vorm te geven. De landbouw in het buitengebied zou extensief en grondgebonden moeten worden. De intensieve veeteelt, maar bijvoorbeeld ook de glastuinbouw, verhuizen naar speciale ‘agroparken’ op locaties nabij belangrijke infrastructurele knooppunten. Om tot die omslag te komen is er een new deal tussen boer en maatschappij nodig. Waarbij de boer een eerlijk inkomen verdient zonder steeds te moeten redeneren vanuit zo veel mogelijk productie tegen zo laag mogelijke kosten. 

Botsende belangen

In Brabant geldt sinds 2019 ‘Brabants Mozaïek’ als ‘leidraad bij transities’ voor alle betrokken partijen, van ZLTO tot BMF. Transities rondom Voedsel, Water, Energie en Leisuremet als dubbeldoelstelling: kwaliteitsverbetering van het landschap. Bij de concrete project-uitwerkingen (wat, hoe, wie) blijken botsende belangen. Boeren/grondeigenaren die stoppen willen vaak de opbrengst van hun vrijkomende landbouwgrond maximaliseren. Projectontwikkelaars bieden boeren (en zichzelf) met windmolens en zonneweiden hierbij grote opbrengsten. De kans dat deze projecten het Kempisch Landschap verbeteren is echter nihil. Hier moeten botsende belangen worden afgewogen. 

Samen maken wij De Kempen

De Kempen is  één van de vier regio’s in Nederland, die o.l.v. het Huis van de Brabantse Kempen i.s.m. Natuurgrenspark De Groote Heide, deelneemt aan de prestigieuze EO-Wijers Prijsvraag 2019/2020. Met als opdracht: “Schets in woord en beeld, op regionale schaal en tegen de achtergrond van klimaat, energie en verstedelijking, specifieke handelingsperspectieven voor de omslag naar een duurzame kringlooplandbouw, op een wijze die zowel de voedselvoorziening als de verblijfskwaliteit van het landschap verbetert en versterkt”. Op 23 september vindt de prijsuitreiking plaats in het spoorwegpark in Tilburg. Per gebied wordt één winnaar aangewezen en overall (van de 4 gebieden) wordt ook nog één winnaar gekozen. Hoe mooi zou het zijn als de Kempen dit zou zijn? Ondertussen bruist het in de Kempen van vele positieve activiteiten zoals rondom De Levende Beerze, van een Landcoöperatie tot een Voedselbos en moestuin in Vessem. Prikkelende presentaties, ruim tijd voor vragen, een inspirerende afsluiting van het KW-café jubileumseizoen. 

Meer over de gasten en projecten

Floris Alkemade (1961),architect en stedenbouwkundig ontwerper, was 18 jaar verbonden aan het bureau OMA van Rem Koolhaas. Sinds 2008 leidt Alkemade bureau FAA (Floris Alkemade Architect). Alkemade was gastprofessor aan de Universiteit van Gent en lector aan de Academie van Bouwkunstin Amsterdam. Floris Alkemade werd in 2015 benoemd als Rijksbouwmeester en in 2018 uitgeroepen tot Architect van het Jaar. Met name ‘de zichtbaarheid van Alkemade’ werd geprezen. De jury prijst Alkemade omdat hij in korte tijd zoveel voor elkaar heeft gekregen op belangrijke thema’s zoals de opvang van vluchtelingen en de toekomst van het platteland.